Bewerken van Herkomstbeginsel

Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Waarschuwing: U bent niet aangemeld. Uw IP-adres zal voor iedereen zichtbaar zijn als u wijzigingen op deze pagina maakt. Wanneer u zich aanmeldt of een account aanmaakt, worden uw bewerkingen aan uw gebruikersnaam toegeschreven, naast andere voordelen.

Deze bewerking kan ongedaan gemaakt worden. Hieronder staat de tekst waarin de wijziging ongedaan is gemaakt. Controleer voor het opslaan of het resultaat gewenst is.

This page supports semantic in-text annotations (e.g. "[[Is specified as::World Heritage Site]]") to build structured and queryable content provided by Semantic MediaWiki. For a comprehensive description on how to use annotations or the #ask parser function, please have a look at the getting started, in-text annotation, or inline queries help pages.

Huidige versie Uw tekst
Regel 31: Regel 31:
 
''Toelichting''
 
''Toelichting''
 
* Er zijn [[archiefdepot|archiefdepôts]], waarin alle stukken, afgezien van hunne herkomst, zijn geordend naar eene chronologische volgorde. Er zijn er ook, waarin alle stukken, bij verschillende besturen of ambtenaren ingekomen, doch betrekking hebbende op verschillende takken van staatsdienst, zijn vereenigd tot [[pak]]ken of [[serie|serieën]]. Men heeft daar b.v. alle stukken, betrekking hebbende tot armenzorg, of alle militaria, onverschillig of zij tot het [[archief]] van de provincie, dat van eene stad of dat van een der kloosters behooren, tot een geheel vereenigd. Het "''respect des fonds''" is alsdan niet in acht genomen. Hoogst wenschelijk is het in zulk een geval elk [[stuk]] of [[charter]] terug te brengen tot het archief van het bestuur of den ambtenaar, waartoe het oorspronkelijk heeft behoord.
 
* Er zijn [[archiefdepot|archiefdepôts]], waarin alle stukken, afgezien van hunne herkomst, zijn geordend naar eene chronologische volgorde. Er zijn er ook, waarin alle stukken, bij verschillende besturen of ambtenaren ingekomen, doch betrekking hebbende op verschillende takken van staatsdienst, zijn vereenigd tot [[pak]]ken of [[serie|serieën]]. Men heeft daar b.v. alle stukken, betrekking hebbende tot armenzorg, of alle militaria, onverschillig of zij tot het [[archief]] van de provincie, dat van eene stad of dat van een der kloosters behooren, tot een geheel vereenigd. Het "''respect des fonds''" is alsdan niet in acht genomen. Hoogst wenschelijk is het in zulk een geval elk [[stuk]] of [[charter]] terug te brengen tot het archief van het bestuur of den ambtenaar, waartoe het oorspronkelijk heeft behoord.
* Allerlei hulpmiddelen kunnen den [[archivaris]] daarbij den weg wijzen, in de eerste plaats oude [[archiefinventaris]]sen. Men behoeft natuurlijk niet het systeem van dien ouden inventaris te volgen; men gebruike hem alleen als eene [[lijst]] van aanwijzingen, welke stukken ten tijde van het opmaken van dien [[archiefinventaris|inventaris]] tot het archief behoorden.
+
* Allerlei hulpmiddelen kunnen den [[archivaris]] daarbij den weg wijzen, in de eerste plaats oude [[archiefinventaris]]sen. Men behoeft natuurlijk niet het systeem van dien ouden inventaris te volgen; men gebruike hem alleen als eene [[lijst]] van aanwijzingen, welke stukken ten tijde van het opmaken van dien [[inventaris]] tot het archief behoorden.
 
* Doch ook andere middelen staan den [[archivaris]] meermalen ten dienste, zooals staatboeken, welke een staat der bezittingen van een lichaam bevatten, en [[rekening]]en, waarvan de posten van ontvang aan renten en huren licht kunnen verspreiden over de bezittingen en rechten van een bestuur, terwijl de posten van uitgaaf aanwijzingen geven over personen en zaken, waarmede dat bestuur in betrekking is geweest. Voor kloosterarchieven kunnen de [[cartularium|cartularia]] uitstekende wegwijzers zijn. Zoo berust in het archief der Middelburgsche abdij een [[register]], aanwijzende de beneficiën, waarvan de abt de presentatie bezat.
 
* Doch ook andere middelen staan den [[archivaris]] meermalen ten dienste, zooals staatboeken, welke een staat der bezittingen van een lichaam bevatten, en [[rekening]]en, waarvan de posten van ontvang aan renten en huren licht kunnen verspreiden over de bezittingen en rechten van een bestuur, terwijl de posten van uitgaaf aanwijzingen geven over personen en zaken, waarmede dat bestuur in betrekking is geweest. Voor kloosterarchieven kunnen de [[cartularium|cartularia]] uitstekende wegwijzers zijn. Zoo berust in het archief der Middelburgsche abdij een [[register]], aanwijzende de beneficiën, waarvan de abt de presentatie bezat.
 
* Eindelijk kunnen de [[stuk]]ken zelven soms door uiterlijke kenmerken duidelijk aangeven, tot welk [[archief]] zij hebben behoord. Die uiterlijke kenmerken, veelal [[dorsale aantekening|dorsale notities]], zijn doorgaans wel van zeer geringen omvang, maar van groote beteekenis. Zoo zijn b.v. de naar allerlei partikuliere [[verzameling]]en afgedwaalde stukken van het [[archief]] van het klooster Selwerd weder tot het oorspronkelijke kloosterarchief teruggebracht, doordien bij onderzoek bleek, dat alle [[stuk]]ken van dat klooster dezelfde dorsale aanteekening "uut des convents kiste" droegen. Van het Karthuizer- en van het Regulierenklooster te Utrecht bracht men het archief weder bijeen door middel van de blijkbaar met dezelfde hand op alle stukken geplaatste nommers.
 
* Eindelijk kunnen de [[stuk]]ken zelven soms door uiterlijke kenmerken duidelijk aangeven, tot welk [[archief]] zij hebben behoord. Die uiterlijke kenmerken, veelal [[dorsale aantekening|dorsale notities]], zijn doorgaans wel van zeer geringen omvang, maar van groote beteekenis. Zoo zijn b.v. de naar allerlei partikuliere [[verzameling]]en afgedwaalde stukken van het [[archief]] van het klooster Selwerd weder tot het oorspronkelijke kloosterarchief teruggebracht, doordien bij onderzoek bleek, dat alle [[stuk]]ken van dat klooster dezelfde dorsale aanteekening "uut des convents kiste" droegen. Van het Karthuizer- en van het Regulierenklooster te Utrecht bracht men het archief weder bijeen door middel van de blijkbaar met dezelfde hand op alle stukken geplaatste nommers.
Regel 47: Regel 47:
 
Een uitgebreide toelichting over de ontwikkeling van het begrip '''herkomstbeginsel''' en de daarmee samenhangende ordeningsbeginselen is beschreven in het boek:
 
Een uitgebreide toelichting over de ontwikkeling van het begrip '''herkomstbeginsel''' en de daarmee samenhangende ordeningsbeginselen is beschreven in het boek:
 
* Het land van herkomst / Een bundel van artikelen rond het herkomstbeginsel / samengesteld door P.J. Horsman en J.P. Sigmond - 's-Gravenhage : Stichting Archief Publikaties, 1984. - 144 p.; 24 cm.
 
* Het land van herkomst / Een bundel van artikelen rond het herkomstbeginsel / samengesteld door P.J. Horsman en J.P. Sigmond - 's-Gravenhage : Stichting Archief Publikaties, 1984. - 144 p.; 24 cm.
 
[[Categorie:Terminologie]]
 
[[Categorie:Lexicon1983]]
 
[[Categorie:Basisbegrippen]]
 
[[Categorie:NAT1962]]
 
[[Categorie:Handleiding1898]]
 

Let op: alle bijdragen aan ArchiefWiki worden geacht te zijn vrijgegeven onder de Creative Commons Naamsvermelding-Gelijk delen (zie ArchiefWiki:Auteursrechten voor details). Als u niet wilt dat uw tekst door anderen naar believen bewerkt en verspreid kan worden, kies dan niet voor "Pagina opslaan".
Hierbij belooft u ons tevens dat u deze tekst zelf hebt geschreven of overgenomen uit een vrije, openbare bron.
Gebruik geen materiaal dat beschermd wordt door auteursrecht, tenzij u daarvoor toestemming hebt!

Annuleren Hulp bij bewerken (opent in een nieuw venster)