Oorkonde: verschil tussen versies

Uit ArchiefWiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
k
Regel 77: Regel 77:
 
[[Categorie:ANV2003]]
 
[[Categorie:ANV2003]]
 
[[Categorie:Terminologie]]
 
[[Categorie:Terminologie]]
 +
[[Categorie:Handleiding1898]]
 +
[[Categorie:Lexicon1983]]
 +
[[Categorie:NAT1962]]

Versie van 28 dec 2010 om 00:00

Omschrijving

Archiefterminologie

Fout bij het aanmaken van de miniatuurafbeelding: Bestand is zoek
Oorkonde

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)

Oorkonde (I):

Zie Akte.

Toelichting

Voor het begrip akte vindt men ook de term oorkonde, die in de archivistiek ter vermijding van verwarring in deze betekenis wordt vermeden.

Overgenomen uit

Oorkonde (II):

Zie Verklaring.

Toelichting

Een verklaring in plechtige vorm is een oorkonde.

Overgenomen uit


Lexicon van Nederlandse archieftermen (1983)

Zie Akte.

Toelichting

De term oorkonde (zie NAT, lemma 14) wordt uitsluitend gebruikt in de diplomatiek; archivistisch worden oorkonden beschreven als akten.

Overgenomen uit


Nederlandse Archiefterminologie (1962)

Een oorkonde is een in plechtige vorm opgesteld akte.

Toelichting

De omschrijving van het begrip oorkonde, die de Handleiding in § 92 geeft, heeft het bezwaar, dat zij te zeer is beïnvloed door het Duitse spraakgebruik, waarin dit begrip een ruimere betekenis heeft dan in de Nederlandse vaktaal; zij geldt naar onze begrippen eerder voor akten.

De hier gegeven omschrijving ziet de oorkonde als een species van het genus akte en zoekt het kenmerkende in de plechtige vorm. Een nadere omschrijving van het begrip "plechtige vorm" behoort tot het gebied van de oorkondenleer en dient daarom hier buiten beschouwing te blijven.

Overgenomen uit


Handleiding voor het ordenen en beschrijven van archieven (1898)

Oorkonden zijn geschrevene stukken, die men in den daartoe bestemden vorm opmaakt, opdat zij als bewijs van het daarin vermelde zullen kunnen dienen.

Toelichting

  • In deze betekenis is de term thans verouderd, zie NAT, lemma 14, Lexicon, lemma 38 en ANV, lemma 9.

Het begrip oorkonde is reeds menigmaal en op zeer verschillende wijzen gedefiniëerd. In deze Handleiding wordt het begrip oorkonde in zijn engere beteekenis genomen, niet in de beteekenis van "schriftelijk gedenkstuk der oudheid", — eene beteekenis, waarbij oorkonde wordt gesteld tegenover narratieve geschiedbron (Giry, Manuel de diplomatique, b1z. 3-6).

De bovenvermelde definitie, door Jhr. Mr. Th. van Riemsdijk ontleend aan H. Bresslau, Handbuch der Urkundenlehre, I1, b1z. 1, en verdedigd in den Nederlandschen Spectator, 1890, b1z. 274, komt ons zeer gelukkig voor, omdat daarin wordt gewezen op de essentiëele eischen, welke men aan eene oorkonde in de engere beteekenis moet stellen.

De oorspronkelijke beteekenis van oorkonden is getuigen: eene oorkonde is dus eigenlijk een getuigenis; intusschen is het woord hier in meer uitgebreiden zin gebezigd, zoodat notariëele akten er ook onder begrepen zijn.

Overgenomen uit

Relaties

Externe verwijzingen

Voorbeeld