Oorkonde: verschil tussen versies

Uit ArchiefWiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
k
k
Regel 3: Regel 3:
 
===Archiefterminologie===
 
===Archiefterminologie===
 
[[bestand:oorkonde.jpg|thumb|right|200px|Oorkonde]]
 
[[bestand:oorkonde.jpg|thumb|right|200px|Oorkonde]]
 +
 
====Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)====
 
====Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)====
'''Oorkonde (I)''':
+
Een '''Oorkonde (I)''' is een [[akte]].
 
 
Zie [[Akte]].
 
  
 
''Toelichting''
 
''Toelichting''
 
+
* Voor het begrip [[akte]] vindt men ook de term ''oorkonde'', die in de [[archivistiek]] ter vermijding van verwarring in deze betekenis wordt vermeden.
Voor het begrip [[akte]] vindt men ook de term oorkonde, die in de archivistiek ter vermijding van verwarring in deze betekenis wordt vermeden.
 
  
 
''Overgenomen uit''
 
''Overgenomen uit''
 
* [[ANV]], lemma 9.
 
* [[ANV]], lemma 9.
 
+
----
'''Oorkonde (II)''':
+
Een '''Oorkonde (II)''' is een [[verklaring]], in plechtige vorm opgesteld.
 
 
Zie [[Verklaring]].
 
 
 
''Toelichting''
 
 
 
Een [[verklaring]] in plechtige vorm is een oorkonde.
 
  
 
''Overgenomen uit''
 
''Overgenomen uit''
Regel 28: Regel 20:
  
 
====Lexicon van Nederlandse archieftermen (1983)====
 
====Lexicon van Nederlandse archieftermen (1983)====
Zie [[Akte]].
+
Een '''oorkonde''' is een in plechtige vorm opgesteld [[akte]].
  
 
''Toelichting''
 
''Toelichting''
 
+
* De term ''oorkonde'' (zie [[NAT]], lemma 14) wordt uitsluitend gebruikt in de [[diplomatiek]]; archivistisch worden oorkonden beschreven als [[akte]]n.
De term ''oorkonde'' (zie [[NAT]], lemma 14) wordt uitsluitend gebruikt in de diplomatiek; archivistisch worden oorkonden beschreven als [[akte]]n.
 
  
 
''Overgenomen uit''
 
''Overgenomen uit''
Regel 39: Regel 30:
  
 
====Nederlandse Archiefterminologie (1962)====
 
====Nederlandse Archiefterminologie (1962)====
Een oorkonde is een in plechtige vorm opgesteld [[akte]].
+
Een '''oorkonde''' is een in plechtige vorm opgesteld [[akte]].
  
 
''Toelichting''
 
''Toelichting''
 
+
* De omschrijving van het begrip ''oorkonde'', die de [[Handleiding]] in § 92 geeft, heeft het bezwaar, dat zij te zeer is beïnvloed door het Duitse spraakgebruik, waarin dit begrip een ruimere betekenis heeft dan in de Nederlandse vaktaal; zij geldt naar onze begrippen eerder voor [[akte]]n.
De omschrijving van het begrip oorkonde, die de [[Handleiding]] in § 92 geeft, heeft het bezwaar, dat zij te zeer is beïnvloed door het Duitse spraakgebruik, waarin dit begrip een ruimere betekenis heeft dan in de Nederlandse vaktaal; zij geldt naar onze begrippen eerder voor akten.
+
* De hier gegeven omschrijving ziet de oorkonde als een species van het genus [[akte]] en zoekt het kenmerkende in de plechtige vorm. Een nadere omschrijving van het begrip "plechtige vorm" behoort tot het gebied van de [[oorkondenleer]] en dient daarom hier buiten beschouwing te blijven.
 
 
De hier gegeven omschrijving ziet de oorkonde als een species van het genus [[akte]] en zoekt het kenmerkende in de plechtige vorm. Een nadere omschrijving van het begrip "plechtige vorm" behoort tot het gebied van de oorkondenleer en dient daarom hier buiten beschouwing te blijven.
 
  
 
''Overgenomen uit''
 
''Overgenomen uit''
Regel 52: Regel 41:
  
 
====Handleiding voor het ordenen en beschrijven van archieven (1898)====
 
====Handleiding voor het ordenen en beschrijven van archieven (1898)====
Oorkonden zijn geschrevene stukken, die men in den daartoe bestemden vorm opmaakt, opdat zij als bewijs van het daarin vermelde zullen kunnen dienen.
+
'''Oorkonden''' zijn geschrevene [[stuk]]ken, die men in den daartoe bestemden vorm opmaakt, opdat zij als bewijs van het daarin vermelde zullen kunnen dienen.
  
 
''Toelichting''
 
''Toelichting''
 
 
* In deze betekenis is de term thans verouderd, zie [[NAT]], lemma 14, [[Lexicon]], lemma 38 en [[ANV]], lemma 9.
 
* In deze betekenis is de term thans verouderd, zie [[NAT]], lemma 14, [[Lexicon]], lemma 38 en [[ANV]], lemma 9.
 
+
* Het begrip ''oorkonde'' is reeds menigmaal en op zeer verschillende wijzen gedefiniëerd. In deze [[Handleiding]] wordt het begrip ''oorkonde'' in zijn engere beteekenis genomen, niet in de beteekenis van "schriftelijk gedenkstuk der oudheid", — eene beteekenis, waarbij oorkonde wordt gesteld tegenover narratieve geschiedbron (Giry, ''Manuel de diplomatique'', b1z. 3-6).
Het begrip ''oorkonde'' is reeds menigmaal en op zeer verschillende wijzen gedefiniëerd.
+
* De bovenvermelde definitie, door Jhr. Mr. Th. van Riemsdijk ontleend aan H. Bresslau, ''Handbuch der Urkundenlehre'', I1, b1z. 1, en verdedigd in den ''Nederlandschen Spectator'', 1890, b1z. 274, komt ons zeer gelukkig voor, omdat daarin wordt gewezen op de essentiëele eischen, welke men aan eene oorkonde in de engere beteekenis moet stellen.
In deze [[Handleiding]] wordt het begrip ''oorkonde'' in zijn engere beteekenis genomen, niet in de beteekenis van "schriftelijk gedenkstuk der oudheid", — eene beteekenis, waarbij oorkonde wordt gesteld tegenover narratieve geschiedbron (Giry, Manuel de diplomatique, b1z. 3-6).
+
* De oorspronkelijke beteekenis van ''oorkonden'' is ''getuigen'': eene oorkonde is dus eigenlijk een getuigenis; intusschen is het woord hier in meer uitgebreiden zin gebezigd, zoodat notariëele [[akte]]n er ook onder begrepen zijn.
 
 
De bovenvermelde definitie, door Jhr. Mr. Th. van Riemsdijk ontleend aan H. Bresslau, Handbuch der Urkundenlehre, I1, b1z. 1, en verdedigd in den Nederlandschen Spectator, 1890, b1z. 274, komt ons zeer gelukkig voor, omdat daarin wordt gewezen op de essentiëele eischen, welke men aan eene oorkonde in de engere beteekenis moet stellen.
 
 
 
De oorspronkelijke beteekenis van ''oorkonden'' is ''getuigen'': eene oorkonde is dus eigenlijk een getuigenis; intusschen is het woord hier in meer uitgebreiden zin gebezigd, zoodat notariëele [[akte]]n er ook onder begrepen zijn.
 
  
 
''Overgenomen uit''
 
''Overgenomen uit''
 
* [[Handleiding]], § 92.
 
* [[Handleiding]], § 92.
 +
  
 
==Relaties==
 
==Relaties==

Versie van 7 jan 2011 om 22:25

Omschrijving

Archiefterminologie

Fout bij het aanmaken van de miniatuurafbeelding: Bestand is zoek
Oorkonde

Archiefterminologie voor Nederland en Vlaanderen (2003)

Een Oorkonde (I) is een akte.

Toelichting

  • Voor het begrip akte vindt men ook de term oorkonde, die in de archivistiek ter vermijding van verwarring in deze betekenis wordt vermeden.

Overgenomen uit


Een Oorkonde (II) is een verklaring, in plechtige vorm opgesteld.

Overgenomen uit


Lexicon van Nederlandse archieftermen (1983)

Een oorkonde is een in plechtige vorm opgesteld akte.

Toelichting

  • De term oorkonde (zie NAT, lemma 14) wordt uitsluitend gebruikt in de diplomatiek; archivistisch worden oorkonden beschreven als akten.

Overgenomen uit


Nederlandse Archiefterminologie (1962)

Een oorkonde is een in plechtige vorm opgesteld akte.

Toelichting

  • De omschrijving van het begrip oorkonde, die de Handleiding in § 92 geeft, heeft het bezwaar, dat zij te zeer is beïnvloed door het Duitse spraakgebruik, waarin dit begrip een ruimere betekenis heeft dan in de Nederlandse vaktaal; zij geldt naar onze begrippen eerder voor akten.
  • De hier gegeven omschrijving ziet de oorkonde als een species van het genus akte en zoekt het kenmerkende in de plechtige vorm. Een nadere omschrijving van het begrip "plechtige vorm" behoort tot het gebied van de oorkondenleer en dient daarom hier buiten beschouwing te blijven.

Overgenomen uit


Handleiding voor het ordenen en beschrijven van archieven (1898)

Oorkonden zijn geschrevene stukken, die men in den daartoe bestemden vorm opmaakt, opdat zij als bewijs van het daarin vermelde zullen kunnen dienen.

Toelichting

  • In deze betekenis is de term thans verouderd, zie NAT, lemma 14, Lexicon, lemma 38 en ANV, lemma 9.
  • Het begrip oorkonde is reeds menigmaal en op zeer verschillende wijzen gedefiniëerd. In deze Handleiding wordt het begrip oorkonde in zijn engere beteekenis genomen, niet in de beteekenis van "schriftelijk gedenkstuk der oudheid", — eene beteekenis, waarbij oorkonde wordt gesteld tegenover narratieve geschiedbron (Giry, Manuel de diplomatique, b1z. 3-6).
  • De bovenvermelde definitie, door Jhr. Mr. Th. van Riemsdijk ontleend aan H. Bresslau, Handbuch der Urkundenlehre, I1, b1z. 1, en verdedigd in den Nederlandschen Spectator, 1890, b1z. 274, komt ons zeer gelukkig voor, omdat daarin wordt gewezen op de essentiëele eischen, welke men aan eene oorkonde in de engere beteekenis moet stellen.
  • De oorspronkelijke beteekenis van oorkonden is getuigen: eene oorkonde is dus eigenlijk een getuigenis; intusschen is het woord hier in meer uitgebreiden zin gebezigd, zoodat notariëele akten er ook onder begrepen zijn.

Overgenomen uit


Relaties

Externe verwijzingen

Voorbeeld